4.1.1 Δομή φακέλων συστήματος

Η πρώτη εμφανής διαφορά μεταξύ του Linux και του DOS ή των Windows, βρίσκεται στα αρχεία συστήματος. Για τους πρωτάρηδες, το Linux, όπως κάθε λειτουργικό βασισμένο στο Unix, δε χρησιμοποιεί γράμματα για τις διάφορες συσκευές αλλά σε κάθε συσκευή αντιστοιχεί μια διαδρομή καταλόγου η οποία θα βρίσκεται μέσα στον κύριο κατάλογο.

Ο κύριος κατάλογος ονομάζεται root directory, και συμβολίζεται με το (/). Αυτή η ιδέα ίσως να φαίνεται παράξενη σε κάποιους, αλλά πραγματικά καθιστά πολύ εύκολη τη διαδικασία πρόσθεσης επιπλέον χώρου στο σύστημα. Για παράδειγμα, ας υποθέσουμε ότι δεν υπάρχει άλλος χώρος στον σκληρό που αντιστοιχείται στον κατάλογο /home. Μπορείτε λοιπόν να αγοράσετε ένα καινούργιο σκληρό και να τον αντιστοιχείσετε στον κατάλογο που θέλετε, μπορεί να είναι ο /home, τότε έχετε πολύ εύκολα περισσότερο.

Παρακάτω ακολουθεί μια περιγραφή το βασικών καταλόγων του Slackware.

bin

Τα βασικά προγράμματα για τους χρήστες βρίσκονται σε αυτόν τον κατάλογο όπως το κέλυφος και οι βασικές εντολές του συστήματος (ls, cd κλπ). Συνήθως ο κατάλογος αυτός δεν αλλάζει ως προς το περιεχόμενό του μετά την εγκατάσταση. Εάν γίνει κάτι τέτοιο, τότε έχει να κάνει με το τι πακέτα εγκαταστήσατε στο σύστημά σας.

boot

Τα αρχεία τα οποία χρησιμοποιούνται από τον Linux Loader (LILO) περιέχονται σε αυτόν τον φάκελο. Και αυτός ο φάκελος δεν αλλάζει ιδιαίτερα μετά την εγκατάσταση εκτός και αν εσείς θέλετε να αλλάξετε κάτι συγκεκριμένο. Ο πυρήνας βρίσκεται επίσης σε αυτόν τον κατάλογο. Σε εκδόσεις του Slackware πριν την 8.1, ο πυρήνας βρίσκονταν στον γενικό κατάλογο /, αλλά είναι προτιμότερα να βρίσκεται στον κατάλογο όπου υπάρχουν αρχεία σχετικά με την εκκίνηση του υπολογιστή.

dev

Όπως είπαμε, το καθετί στο Linux αντιπροσωπεύεται από αρχεία, ακόμη και οι συσκευές όπως οι σειριακές θύρες, ο σκληρός δίσκος, οι σαρωτές κλπ. Προκειμένου να αποκτήσετε πρόσβαση στις συσκευές αυτές πρέπει να υπάρχει το αντίστοιχο αρχείο, ένας device node όπως λέγεται. Όλα αυτά τα αρχεία βρίσκονται μέσα στον κατάλογο /bin. Το ίδιο συμβαίνει με όλα τα συστήματα Unix.

etc

Εδώ βρίσκονται όλα τα αρχεία σχετικά με τις ρυθμίσεις του συστήματος. Ότι έχει να κάνει με τις ρυθμίσεις του X Window, τους χρήστες, τα αρχεία (script)s που τρέχουν κατά την εκκίνηση. Οι διαχειριστές συστημάτων θα εξοικειωθούν ιδιαίτερα με αυτό τον κατάλογο με το πέρασμα του χρόνου.

home

Το Linux είναι ένα λειτουργικό που υποστηρίζει πολλούς χρήστες. Ο κάθε χρήστης έχει τον δικό του λογαριασμό και τον δικό του κατάλογο για τα προσωπικά του αρχεία. Αυτός ο κατάλογος ονομάζεται “home” και ο προσωπικός κατάλογος έχει το όνομα του χρήστη και βρίσκεται στον κατάλογο /home.

lib

Οι απαραίτητες βιβλιοθήκες συστήματος για τις βασικές λειτουργίες βρίσκονται σε αυτόν τον κατάλογο. Οι βιβλιοθήκες της C, ο δυναμικός φορτωτής (dynamic loader), η βιβλιοθήκη ncurses και οι μονάδες του πυρήνα βρίσκονται κάτω από αυτόν τον κατάλογο.

mnt

Ο κατάλογος αυτός περιέχει όλα τα προσωρινά mount points, δηλαδή όσες εξωτερικές ή εσωτερικές συσκευές είναι αντιστοιχισμένες στο σύστημα όπως ο σκληρός δίσκος, το DVD-ROM, συσκευές USB κλπ.

opt

Περιέχει προαιρετικά πακέτα λογισμικού. Η ιδέα πίσω από τον κατάλογο /opt είναι η εγκατάσταση κάθε πακέτου λογισμικού να είναι της μορφής /opt/software-package, το οποίο σημαίνει ότι μπορεί να αφαιρεθεί εύκολα. Το Slackware εγκαθιστά διάφορα πακέτα σε αυτόν τον κατάλογο (για παράδειγμα το KDE βρίσκεται στο /opt/kde), αλλά εσείς είστε ελεύθεροι να προσθέσετε ότι επιπλέον θέλετε.

proc

Ο κατάλογος proc ξεχωρίζει από τους άλλους καταλόγους. Δεν είναι ακριβώς μέρος του συστήματος, αλλά είναι εικονικό σύστημα αρχείων το οποίο παρέχει πληροφορίες σχετικά με τον πυρήνα. Διάφορες πληροφορίες σχετικά με τον πυρήνα και χρειάζεται ο χρήστης να τις ξέρει βρίσκονται μέσα σε αυτόν τον κατάλογο. Υπάρχει επίσης η δυνατότητα αποστολής εντολής στον πυρήνα μέσα από κάποιο αρχεία του /proc προκειμένου να επιστρέψει κάποια στοιχεία. Για παράδειγμα εάν δώσετε στην κονσόλα την εντολή cat /proc/cpuinfo θα πληροφορηθείτε για το τι επεξεργαστή έχετε στο σύστημά σας.

root

Ο διαχειριστής του συστήματος έχει το προσωπικό του φάκελο στον κατάλογο /root αντί του /home/root. Ο λόγος είναι απλός. Εάν ο κατάλογος /home είναι διαφορετική κατάτμηση και όχι μαζί με το / και δε μπορεί να προσαρτηθεί στο σύστημα; Ο υπερχρήστης θα χρεαστεί να εισέλθει στο σύστημα και να διορθώσει το πρόβλημα. Εάν ο προσωπικός τους κατάλογος βρίσκονταν στη προβληματική κατάτμηση τότε δεν θα μπορούσε να εισέλθει στο σύστημα.

sbin

Βασικά προγράμματα στα οποία έχει δικαιώματα μόνο ο υπερχρήστης (root) και κατά τη διάρκεια της εκκίνησης του συστήματος κρατούνται εκεί. Οι απλοί χρήστες δεν έχουν τη δυνατότητα να “τρέξουν” τα προγράμματα από αυτόν τον κατάλογο.

tmp

Ένας κατάλογος για προσωρινά αρχεία όπου όλοι οι χρήστες έχουν το δικαίωμα εγγραφής σε αυτόν.

usr

Αυτός είναι ο μεγαλύτερος κατάλογος του Linux. Οτιδήποτε άλλο εκτός από τα όσα προαναφέρθηκαν βρίσκεται σε αυτόν τον κατάλογο όπως τα προγράμματα, οι τεκμηριώσεις, ο πηγαίος κώδικας του πυρήνα και το X Window. Σε αυτόν το κατάλογο θα εγκαταστήσετε τα περισσότερο από τα προγράμματα σας.

var

Αρχεία καταγραφής του συστήματος βρίσκονται σε αυτόν τον κατάλογο. Τα περισσότερα αρχεία εδώ αλλάζουν συχνά.

Μετά από τις παραπάνω περιγραφές θα πρέπει να έχετε μαι καλή αίσθηση για το τι περιέχεται σε ένα σύστημα αρχείων του Linux. Περισσότερες πληροφορίες με περισσότερες λεπτομέρειες μπορείτε να βρείτε στη σελίδα man του hier(7). Η επόμενη ενότητα θα σας βοηθήσει να βρείτε συγκεκριμένα αρχεία εύκολα, επομένως δε χρειάζεται να το κάνετε από μόνοι σας.